BOĞAZKALE'DE EĞİTİMİN TARİHÇESİ

 

A-CUMHURİYET ÖNCESİ EĞİTİM          

 

 Selçuklu döneminde Boğazköy adında bir yerleşim olmadığı ve bu bölgelerde Rum köylerinin bulunduğu söylentiler arasındadır.

Beylikler döneminde Boğazköy Eretna Beyliği’nin sınırları içerisinde yer almış Eretna Beyliği yıkıldıktan sonra bölge Kadı Burhanettin Beyliği sınırlarına dahil olmuştur. Yıldırım Beyazıt zamanında Osmanlı Devleti topraklarına katılmıştır.

            Kayı Boyundan Bozoklar; şimdiki Karakeçili, Yazır ve Emirler Köylerinin bulunduğu topraklara  yerleşmişlerdir.

            Hacı Gülman sülalesi ve yanlarından gelen birkaç aile Boğazköy’e yerleşmişlerdir.

            O dönemde Osmanlı Devletinin Padişahı olan Yavuz Sultan Selim, Dulkadiroğulları Bey’i olan Dayı Alaüddevle’den Safavi Hükümdarı Şah İsmail ile savaşmak için destek istemiştir. Fakat Alüddevle’nin bunu reddetmesi üzerine yapılan savaşta Dulkadiroğulları Beyliği yenilerek parçalanmıştır. Parçalanan bu beylikten ayrılan Kalekolu Yozgat üzerinden Boğazköy’e gelmiştir.  

            Boğazköy’de yerleşmiş olan Hacı Gülman sülalesi ve Dulkadiroğullarından Aslan Beyin sülalesi arasında itilaf çıkmış Aslan Bey, Hacı Gülman sülalesine üstün gelebilmek için Sivas, Malatya, Urfa bölgelerinden aileler getirmiş böylelikle Güçkale boyunu eline geçmiştir. Daha sonraları Beylik mensupları Osmanlı Devleti tarafından affedilmiş, hatta Osmanlı Devletine hizmet vermiş oluşturdukları güçle asker kaçakları ve eşkıyaya karşı savaşmışlardır.

            Aslan Bey döneminde ilçede heremlik, selamlık, çeşmeler, Aslanhane Camii, Aslanbey Köprüsü gibi eserler yaptırılmıştır.

            Bu dönemde ilk metrese eğitimi Derbent’te Halil Efendi tarafından evinde verilmiştir. Aslan Bey Boğazaköy’de eğitim vermesi için Halil Efendi’nin oğlu Hacı Efendi’den Boğazköye gelmesini istemiştir. Fakat Hacı Efendi, oğlu Şükrü’yü yetiştirinceye kadar bu teklifi kabul etmemiştir. Daha sonraları Aslan Bey’in ısrarı ile oğlunu orada bırakarak kendisi Boğazköy’e gelmiştir.

            Hacıoğlu Yokuşu diye anılan mevkideki evde eğitime başlanılmıştır. Burada eski yazı yanında ilim ve fen dersleride verilmiştir. (Bu günümüzde Hacı Efendi’nin el yazması ders notları torunu Çamlıbel’de bulunmaktadır.

            Daha sonra bu medrese Aslan Bey’in evindeki Selamlığa taşınmış, Selamlığın bir bölümü kütüphane olarak kullanılmıştır. Bu dönemde Hacı Efendi Evci Köyünden Hacı Hasan Efendi’yi yetiştirmiştir.

            Hacı Hasan Efendi’nin torunları hala Evci Köyünde İmam soyu olarak anılmaktadır.

            Bu yörede medrese eğitimi  Boğazköy’de Hacı Efendi, Evci Köyünde ise Hacı Hasan Efendi tarafından verilmiştir.

            Hacı Efendinin II.Oğlu Şakir Efendi önce babasından sonra Hacı Hasan Efendi’den ders almış babasının ölümünden sonra Boğazköy’deki medrese eğitimine devam etmiş Şakir Hoca’nın ölümünden sonra öğrencisi Şevket Hoca görevi devralmıştır.

           

B-CUMHURİYET SONRASI EĞİTİM

            Cumhuriyetin ilk yıllarında (1928) Şevket Hoca Efendi kurs görerek medrese hocalığından öğretmenliğe tayin edilmiştir.

            Cumhuriyet dönemine ait ilkokulda eğitime başladığı yıllarda gündüzleri 8-14 yaş arasındaki gençlere geceleride yetişkinlere Halk Mektebinde ders verilmiş Halk Mektebi olarak kullanılan bu bina hala ayakta olup kur-an kursuna tahsis edilmiştir. 2002 yılında aynı bina müftülük binası için tekrar tahsisi yapılıp yıkılmıştır.

            Daha sonra 1938 li yıllarda şimdiki Kaymakamlık binasında yatılı okul olarak 24 köyden alınan öğrencilere ders vermek amacı ile kullanılmış bu okulun yemekhanesi, yatakhanesi, fırını ve derslikleri mevcut olup 5 yıl süreli Laik eğitim veren bu okuldan mezun olan öğrenciler Yozgat ve diğer merkezlerdeki okullar ile askeri okullara kayıtlarını yaptırmışlardır. Bu okul 1963 yılında yıkılarak yerine 5 derslikli bugünkü Boğazkale Merkez İlköğretim Okulu yaptırılmıştır. Bu bina öğrenci sayısının artması sonucu 4 derslikli yeni bina 1992-1993 yılında yapılarak ikili öğretimden normal öğretime geçilmiştir. 1998-1999 Eğitim-Öğretim yılında ise öğrenci artışı nedeni ile 4 derslikli binanın üzerine kat ilavesi yapılarak 13 dersliğe  ulaşılmıştır. 

a- CUMHURİYETTEN SONRA YILLARA GÖRE İLKÖĞRETİM OKULLARIMIZIN AÇILIŞI

 

SIRA NO	OKULN ADI	AÇILIŞ TARİHİ	DERSLİK SAYISI	ÖĞRETMEN NORM KADRO SAYISI	MEVCUT ÖĞRETMEN SAYISI	ÖĞRENCİ SAYISI	ÖĞRENCİ AZALMASINDAN KAPATILAN OKULLARIN TARİHİ
1	Merkez İlköğretim Okulu	1928-1929	14	21	15	316
2	Evci İlköğretim Okulu	1931-1932	12	11	9	176
3	Evren Ş.İ.Höçük İ.Ö.O.	1938-1939	15	21	17	289
4	Yazır Köyü B.Ş.İ..Ö.O	1956-1957	2	0	0	0	1997-1998
5	Emirler Köyü B.Ş.İ.Ö.O	1957-1958	2	2	2	34
6	Kaymaz Köyü B.Ş.İ.Ö.O	1961-1962	3	2	2	38
7	Sarıçiçek Köyü B.Ş.İ..Ö.O	1966-1967	1	0	0	0	2001-2002
8	Karakeçili Köyü B.Ş.İ.Ö.O	1966-1967	2	2	2	52
9	Y.Fındıklı Köyü B.Ş.İ.Ö.O	1967-1968	2	1	1	27
10	Yanıcak Köyü B.Ş.İ.Ö.O	1968-1969	1	0	0	0	1997-1998
11	İbikçam Köyü B.Ş.İ.Ö.O	1968-1969	1	1	0	0	2004-2005
12	Yenikadılı K. B.Ş.İ.Ö.O	1968-1969	1	0	0	0	1997-1998
13	Kadılı Türk K. B.Ş.İ.Ö.O	1969-1970	2	1	1	30
14	Çarşıcuma Kö. B.Ş.İ.Ö.O	1969-1970	2	1	1	25
15	Örenkaya Köyü B.Ş.İ.Ö.O	1970-1971	1	1	1	29

 

b- CUMHURİYETTEN SONRA YILLARA GÖRE ORTAÖĞRETİM OKULLARIMIZIN AÇILIŞI

ORTAÖĞRETİM: İlçemizde ortaöğretim 1968 yılında Boğazkale Ortaokulu olarak Eğitim ve Öğretime açılmış Eğitim ve Öğretimini Boğazkale İlköğretim binasında 1 yıl süreyle devam edilmiş daha sonra 1969-1970 yılında Boğazkale Belediyesine ait binada Eğitim-Öğretime devam etmiş. 1971 yılında yeni binasına kavuşmuş 1984-1985 yılında Ortaokulu ilköğretim okuluna dönüştürülmüştür.

1989-1990 yılında ilköğretim okulu kapatılarak ortaokul binasında lise ve ortaokul birleştirilerek Boğazkale Lisesi olarak Eğitim ve Öğretime başlamıştır.

1990-1991 yılında lise 1. ve 2. sınıflar olmak üzere normal eğitime geçilmiştir. 1993 yılında lise yeni binasına taşınarak bu tarihten itibaren halen eğitim-öğretim yaptığı yeni binasında hizmet vermektedir.

1994-1995 Eğitim-Öğretim yılında bakanlık emriyle Çok Programlı Lise olarak Eğitim-Öğretime devam etmektedir. 1997-1998 Eğitim-Öğretim yılında 4306 sayılı zorunlu eğitimin 8 yıla çıkarılması nedeni ile okulumuz Boğazkale Çok Programlı Lise orta kısmına öğrenci akaydı yapılmayarak lise ve muhasebe programları ile eğitim ve öğretime devam etmektedir.

 

C. OKUL ÖNCESİ EĞİTİM:

            İlçemizde okul öncesi eğitim 1997 yılında Merkez İlköğretim Okulu bünyesinde ana sınıfı olarak açılmış bu faaliyetin Evren ve Evci İlköğretim Okullarında 2000 yılında itibaren ana sınıfları açılmış ilçemizde okul öncesi eğitim görmeyen müstakil İlköğretim okulumuz yoktur. Öğretmen durumu ise Merkez İlköğretim Okulunda 1 usta öğretici , Evci  İlköğretim okulunda ise 1 usta öğretici  Evren Ş.İ.H İlköğretim okulunda 1 usta öğretici anasınıfı öğretmeni olarak görev yapmakta olup ; eğitim-öğretim devam etmektedir.

 

D. HALK EĞTİM

            1988-1989 Eğitim-Öğretim yılında açılmış olup ilköğretim çağı dışında kalan vatandaşlarımıza okuma-yazma, bilgisayar, daktilografi, halıcılık, kumaş boyama, biçki dikiş, makine nakışı(giyim), arıcılık, el sanatları, halk oyunları, yazışma kuralları, İngilizce dil öğretimi, üniversite hazırlık,İlköğretim okullarında orta öğretim kurumlarına hazırlık kursları altında bir çok kişilerebilgi beceri yönünden geliştirilmesine katkıda bulunulmuştur.

 

E. TAŞIMALI EĞİTİM

            Taşımalı eğitim 1997-1998 eğiti-öğretim yılında itibaren İlköğretim okullarının zorunlu eğitime geçmesi nedeni ile Birleştirilmiş Sınıflı İlköğretim Okullarının 6-7-8.. sınıfların pilot okul kapsamında bulunan Merkez İlköğretim Okulu, Evren Ş.İ.H. ve Evci İlköğretim Okullarına taşıma eğitimle öğrenciler eğitim ve öğretimlerine devam etmektedir.

            Taşıma kapsamına alınamayan Çarşıcuma Köyü İlköğretim Okulu 6-7-8 sınıf öğrencileri ve İbikçam İlköğretim okulunun 1-2-3-4-5-6-7-8-ise Sungurlu  Sedat baran P.İ.Y.O yerleştirilmiştir.

            2004-2005 Eğitim öğretim yılı taşımalı öğrenci sayıları ve taşıma merkezleri taşınan okul ve öğrenci sayıları ekte bulunan tablolarda belirtilmiştir.